Naasten

Van heel dichtbij

Wanneer uw partner, familielid of vriend kampt met psychische problemen, kan het goed zijn dat u zich machteloos, verdrietig of onbegrepen voelt. Mogelijk heeft u vragen over de (vermoedelijke) diagnose en de behandelmogelijkheden. Ook kan het zijn dat u vragen heeft over hoe u het best om kunt gaan met iemand met psychische klachten.

Op deze pagina vindt u meer informatie over wat Lionarons GGZ hierbij voor u kan betekenen. Dat kan zijn in het geval dat uw naaste al in behandeling is bij ons, maar ook als hij of zij nog niet behandeld wordt.

Beleid

Wij vinden het heel belangrijk om familieleden en andere naasten van een cliënt bij de behandeling te betrekken. Uiteraard letten we er daarbij op dat het recht op privacy en zelfbeschikking van de cliënt niet wordt aangetast. We vragen meerderjarige cliënten altijd om toestemming om familie en betrokken bij de behandeling te betrekken.


Naasten

Naasten zijn alle personen die betrokken zijn bij de zorg voor de cliënt. Dat kunnen familieleden of partners zijn, maar ook goede vrienden of een andere vertrouwenspersoon van de cliënt.

Familiebeleid

Lionarons GGZ heeft een familiebeleid waarin is vastgelegd hoe wordt omgegaan met familie en naastbetrokkenen van cliënten en onder welke voorwaarden zij betrokken worden bij de behandeling. Het centrale uitgangspunt hierbij is de verbetering van de zorg die we aan de cliënt leveren.

Registratie

De beslissing van het wel of niet betrekken van familie leggen we vast in het dossier van de cliënt. Indien van toepassing wordt de betrokken perso(o)n(en) geregistreerd in het dossier onder ‘Derden’. De afspraken die gemaakt zijn omtrent informatievoorziening en het betrekken van naasten beschrijven we in het dossier.

Lees meer

Informatieverschaffing aan naasten

De cliënt bepaalt of naasten wel of niet geïnformeerd mogen worden. De privacy van de cliënt staat daarbij voorop. Als een cliënt niet wil dat zijn naasten betrokken worden, dan bespreekt de hulpverlener met de cliënt wat de reden hiervoor is. Als de hulpverlener het redelijk of zelfs noodzakelijk vindt om naasten te informeren, bijvoorbeeld in het kader van zelfmanagement, dan zal de hulpverlener uitleggen waarom het betrekken van naasten wenselijk is. De uiteindelijke beslissing ligt bij de cliënt.


Minderjarige cliënten

Bij de behandeling van minderjarige cliënten onder de 12 jaar worden in principe altijd de (gezagdragende) ouders en/of opvoeders betrokken en geïnformeerd.

Als een cliënt tussen 12 en 16 jaar oud is moet deze formeel toestemming geven om naasten te informeren en te betrekken bij de behandeling. Als de jongere geen toestemming geeft, worden de ouders en/of opvoeders hiervan op de hoogte gesteld. De familie heeft wel recht op algemene (niet-persoonsgebonden) informatie, bijvoorbeeld over de rechtspositie van familie, de klachtenregeling of familiebelangenverenigingen.

Wie wordt betrokken?

Als de cliënt toestemming geeft om naasten te informeren of te betrekken, kiest deze één of meerdere personen die betrokken mogen worden en met wie de hulpverlener contact zal onderhouden.

Afspraken

Na het intaketraject nodigen we de cliënt en waar mogelijk ook diens naaste(n) uit voor het adviesgesprek, dat plaatsvindt voordat de behandeling of begeleiding start. Ook is het mogelijk dat u als naaste (met toestemming van de cliënt) een afspraak maakt om (al dan niet in aanwezigheid van de cliënt) te bespreken hoe u kunt bijdragen/omgaan met de behandeling en/of uitleg kunt krijgen over het ziektebeeld en de behandelmogelijkheden. De contactperso(o)n(en) mogen ook aanwezig zijn bij de evaluatiemomenten van de behandeling en om toegang te krijgen tot (bepaalde) delen van het cliëntportal. Specifieke afspraken over informatievoorziening, betrokkenheid en bereikbaarheid leggen we zoveel mogelijk vast in het dossier.

Vast aanspreekpunt

Vanuit Lionarons GGZ is er een vast aanspreekpunt voor de familie. Dit kan de hulpverlener zelf zijn, maar ook de regiebehandelaar of teamleider. Voor naasten is duidelijk wanneer en op welke wijze het aanspreekpunt bij ons bereikbaar is. Dit is vastgelegd in het dossier. Als de vaste contactpersoon wisselt of als de cliënt overgaat naar een andere afdeling, dan draagt de hulpverlener zorg voor een warme overdracht.

Geen toestemming

Als de cliënt geen toestemming heeft gegeven en de naasten dus geen aanspreekpunt hebben bij ons, dan kan de naaste wel contact opnemen met de familievertrouwenspersoon van Lionarons GGZ of met de Landelijke stichting familievertrouwenspersonen www.lsfvp.nl.

Lees meer

Familievertrouwenspersoon

Er is steeds meer aandacht voor de rol van familie en naasten in de geestelijke gezondheidszorg. Cliënten zijn bij hun behandeling en herstel gebaat bij een optimale betrokkenheid van familie en naasten. Optimaal wil zeggen op maat, rekening houdend met de wensen en de draagkracht van cliënten, familie en naasten.


Soms zijn familieleden teleurgesteld in wat er mogelijk is voor de cliënt. Ze voelen zich niet begrepen of slecht bejegend. Ze maken zich zorgen over hoe slecht het gaat met de cliënt. Of ze klagen over de zorg en de relatie met de behandelaar dreigt verstoord te raken. Dan kan een familievertrouwenspersoon uitkomst bieden. Op dit moment hebben wij nog geen eigen familievertrouwenspersoon bij Lionarons GGZ. U kunt als naaste wel contact opnemen met onze cliëntenraad. Ook kunt u contact opnemen met de regionale familievertrouwenspersonen van de Landelijke Stichting Familieverstrouwenspersonen www.lsfvp.nl/persoonlijk-contact/limburg/

Lees meer

Familieraad

Gezien de beperkte omvang van de instelling, beschikt Lionarons GGZ (nog) niet over een aparte familieraad. De cliëntenraad van Lionarons GGZ adviseert de Raad van Bestuur daarom over het familiebeleid. Bijvoorbeeld bij belangrijke besluiten die directe of indirecte consequenties kunnen hebben voor de manier waarop medewerkers binnen Lionarons GGZ omgaan met naasten van cliënten.

Lees meer

Klachtenregeling

Bent u ontevreden over de bejegening of behandeling van een cliënt, dan kunt u als naaste altijd uw klacht kenbaar maken bij de zorgmanager, zodat we tijdens een persoonlijk gesprek kunnen proberen de klacht te verhelpen.

De klachtenregeling van Lionarons GGZ is ook van toepassing op klachten van naasten van cliënten.

Lees meer

Overige ondersteuning van naasten

  • Om naasten van cliënten goed te informeren, organiseren we individuele en groepsgerichte informatiemomenten voor naasten die vragen hebben over een bepaald ziektebeeld, bijvoorbeeld depressie, angststoornissen of ADHD. Dit noemen we psycho-educatie.
  • De hulpverlener spant zich altijd in om naasten zo nodig te verwijzen naar externe informatiebronnen, cursussen en belangenverenigingen.
  • Lionarons GGZ zorgt ervoor dat hulpverleners regelmatig geschoold worden in het omgaan met naasten.
Lees meer

Vragen over het sociaal domein

Is uw naaste niet in behandeling bij een GGZ-instelling, maar bij de huisarts, de praktijkondersteuner-GGZ, het wijkteam of andere professionals? Of is uw naaste nog niet in behandeling of uitbehandeld? Dan kunt u in Midden en Zuid-Limburg ook een beroep doen op de familievertrouwenspersoon van de Landelijke stichting familievertrouwenspersonen www.lsfvp.nl/familie-in-het-sociaal-domein/proeftuinregio-midden-zuid-limburg/.

Lees meer

Nuttige websites

Op het internet is veel informatie te vinden over de geestelijke gezondheidszorg. Hieronder vindt u een lijst met links naar websites die interessant voor u kunnen zijn.

U vindt informatie over:

  • psychische problemen en behandeling
  • mantelzorg en vrijwilligers
  • wet- en regelgeving

Psychische problemen en behandeling

Websites van cliënten- en familieorganisaties geven veel informatie over psychische problemen en over behandelingen. U vindt er vaak ook ervaringsverhalen en informatie over cursussen en lotgenotencontact.

  • Wijzijnmind.nl – MIND is een gezamenlijke initiatief van het Fonds Psychische Gezondheid/Korrelatie en MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid. MIND wil psychische problemen voorkomen en mensen die hiermee te maken hebben ondersteunen. Dit doet MIND door informatie te bieden, onderzoek te doen, projecten uit te voeren en actie te voeren.
  • autisme.nl – De Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) komt op voor de belangen van mensen met autisme en hun familie en naasten. De website geeft informatie over autisme per levensfase: jonge kinderen, kinderen, pubers, jong volwassenen, volwassenen, senioren.
  • lgal.nl - De Lotgenotengroep Autisme Limburg heeft als doel om lotgenotencontact aan te bieden aan volwassenen met een Autisme Spectrum Stoornis (ASS). Partners, ouders en begeleiders die iemand met ASS vergezellen zijn ook welkom.
  • balansdigitaal.nl – Balans is een vereniging voor ouders van kinderen met leer- en gedragsstoornissen, zoals ADHD, dyslexie, het Syndroom van Asperger en PDD-NOS. De website geeft informatie over de stoornissen, over de zorg en over passend onderwijs.
  • depressievereniging.nl – De Depressie Vereniging is de landelijke patiëntenvereniging voor mensen met een depressie, en hun naasten. De Depressie Vereniging heeft een landelijk netwerk van lotgenotengroepen. Op de website vindt u ook informatie over behandelingen en ervaringsverhalen.
  • 113.nl/ik-maak-me-zorgen-om-iemand-anders – De website 113 is bedoeld voor mensen met suïcidegedachten en richt zich op het voorkomen van suïcide(pogingen). De website biedt ook informatie, tips en steun aan mensen die zich zorgen maken over iemand anders.
  • impulsenwoortblind.nl - Impuls is een vereniging voor volwassenen met AD(H)D en aanverwante stoornissen. De website geeft informatie over de stoornissen en behandelingen.
  • kopopouders.nl – Een website voor (partners van) ouders die last hebben van stress, psychische problemen of een verslaving. De website geeft online opvoedondersteuning. U vindt er adviezen en tips om een zo goed mogelijke ouder te zijn, cursussen en ervaringsverhalen.
  • omgaanmetdepressie.nl – Deze site biedt naast informatie over depressie ook lotgenotencontact en handvatten om iemand met een depressie te steunen of uw zorgen bespreekbaar te maken.
  • mikadohelpdesk.nl – Een website en informatielijn voor mensen uit verschillende culturen die in Nederland wonen en vragen hebben over de zorg. U vindt op deze website informatie, filmpjes, brochures en persoonlijke verhalen. Veel informatie is in meerdere talen te lezen en te bekijken.
  • pasnederland.nl - PAS is de belangenvereniging voor normaal- tot hoogbegaafde volwassenen met een aandoening uit het Autisme Spectrum (ASS). Op de website vindt u ook ervaringsverhalen.
  • psychischegezondheid.nl – Het Fonds Psychische Gezondheid financiert wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe en betere behandelmethoden. Op de website staat informatie over depressie en stress, en over de projecten van het fonds.
  • samensterkzonderstigma.nl – Een website over het taboe dat rust op mensen met een psychische aandoening. Met ervaringsverhalen en leestips. Er is een aparte pagina voor ‘de omgeving’.
  • stichtingborderline.nl - Stichting Borderline is een landelijke cliëntenorganisatie voor mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis. Het forum van de stichting heeft een apart gedeelte voor familie en naasten.

Mantelzorg en vrijwilligers

Websites van mantelzorg- en vrijwilligersorganisaties wijzen u de weg naar hulp bij de zorg voor uw naaste.

  • Steunpunten Mantelzorg Limburg
    De steunpunten Mantelzorg bieden persoonlijke hulp en ondersteuning aan de mantelzorger.
    Door de hele provincie zijn deze steunpunten te vinden. Op deze website vindt u een overzicht van het Steunpunt Mantelzorg bij u in de omgeving: platformmantelzorglimburg.nl
  • mezzo.nl – Mezzo geeft informatie, advies en ondersteuning aan mantelzorgers. Op de website vindt u informatie over praktische zaken. Bijvoorbeeld regelingen en geldzaken, of hoe u zorg en werk combineert.
  • zorgverzekering.org - Op deze website van het Zorgverzekering Informatie Centrum vindt u een kennisdossier met informatie over de wettelijke regelingen en vergoedingen voor mantelzorgers. Andere kennisdossiers zijn o.a. de WMO en het persoonsgebonden budget (PGB).

Speciaal voor naasten/mantelzorgers van mensen met cognitieve klachten (waaronder dementie)

Hulp bij dementie biedt ondersteuning aan familieleden en partners, evenals aan professionals in de zorg die te maken krijgen met dementie. Het doel van Hulp bij Dementie is ervoor te zorgen dat cliënt en mantelzorger gebruik kunnen maken van een samenhangend, afgestemd en gecoördineerd geheel van zorg en diensten. Om dit te realiseren werken vele aanbieders van zorg in de regio's Noord- en Midden-Limburg, Westelijke Mijnstreek, Parkstad en Maastricht Heuvelland samen en zijn zij de dragers van Hulp bij Dementie.

Partner in Balans is een online cursus voor mantelzorgers van mensen met dementie. De cursus is ontwikkeld en getest door de Universiteit van Maastricht en wordt nu vanuit het MUMC+ op verschillende plekken aangeboden. Tijdens de cursus kunt u leren over onderwerpen die op u van toepassing zijn, zoals communicatie, omgaan met uw veranderende partner, onzekerheden en piekeren, en omgaan met spanning. U wordt tijdens de cursus persoonlijk begeleid door een ervaren coach.

  • Alzheimer café’s

In Limburg worden op verschillende plekken Alzheimer cafés georganiseerd. Het doel van het Alzheimer Café is om mensen met dementie en hun familie in de gelegenheid te stellen ervaringen te delen en vragen te stellen aan deskundigen en aan andere betrokkenen zodat dementie bespreekbaar wordt. Het Alzheimer Café is een ontmoetingsplaats voor mensen met dementie, hun familieleden, partners, vrienden, hulpverleners, studenten en andere belangstellenden. Deze informele, maandelijkse bijeenkomsten worden begonnen met een korte inleiding door een ervaringsdeskundige of de vertoning van een film over een bepaald thema.

Een overzicht van de Alzheimer Cafés in uw regio vindt u op www.alzheimer-nederland.nl/regios

Wet- en regelgeving

Op deze websites vindt u uitleg over de wet en de rechtspositie van cliënten, familie en naasten.

  • dwangindezorg.nl – Bij dit informatiepunt van de rijksoverheid vindt u veel informatie, ook als er geen sprake is van gedwongen opname of dwangbehandeling. U vindt er informatie over wetten en rechten, uitleg van procedures en praktijkvoorbeelden. De website heeft een apart gedeelte met vragen van familie en naasten.
  • juridischloket.nl – Geeft gratis antwoord op juridische vragen.
  • goedvertegenwoordigd.nl - Een website met informatie over familievertegenwoordiging en verschillende vormen van wettelijke vertegenwoordiging, zoals volmacht, mentorschap, curatele en bewindvoering. Er zijn aparte pagina’s over vertegenwoordiging van mensen met psychiatrische problematiek, dementie of een verstandelijke beperking.
  • pvp.nl - De Stichting PVP (patiëntenvertrouwenspersoon) ondersteunt cliënten in de geestelijke gezondheidszorg bij het realiseren van hun rechten. U kunt de helpdesk bellen of mailen met vragen over de rechtspositie van de cliënt.
  • rijksoverheid.nl – Op deze website vindt u informatie over wetten en regelingen. U kunt zoeken op onderwerp, bijvoorbeeld ‘geestelijke gezondheidszorg’.
  • zorgverzekering.org - Op deze website van het Zorgverzekering Informatie Centrum vindt u informatie over wettelijke regelingen en vergoedingen in het kader van zorgverlof, de WMO en het persoonsgebonden budget (PGB).
Lees meer